• نورماللىق =ئەۋزەللىك؟

    2009-05-23


    版权声明:转载时请以超链接形式标明文章原始出处和作者信息及本声明
    http://www.blogbus.com/tiwish-logs/39788688.html

     

         شىۋېتلارنىڭ ھاياتىدlagomادېگەن سۆز ناھايىتى چوڭ سالماقنى ئىگىلەيدىغان بولۇپ، مەن بۇ سۆزنىڭ نەق تەرجىمىسىنى تاپالمىدىم.wikipedia دىن ئىزلەش نەتىجىسىدە بۇ سۆزنىڭ پەقەت شىۋىت تىلىدىلا مەۋجۈت ئىكەنلىكىنى، باشقا تىللاردا بۇ خىل ئىپادىلەش ئۇسۇلىنىڭ مەۋجۈت ئەمەسلىكىدىن ئىبارەت نەتىجىگە ئىگە بولدۇم. بۇ سۆزنىڭ مەنا تەرجىمىسى ''نورماللىق ''دېگەنلىك بولۇپ، شىۋېتلارنىڭ بۇ خىل نورماللىق پەلسەپىسىنى مۇنداق چۈشىنىشكە بولىدۇ.ئادەم نورماللىق ئىچىدە تەڭپۇڭلۇقنى ساقلاپ يۈرۈشى كېرەك، بەك شوخ بولۇپ كېتىشكە ياكى بەك جىمغۇر بولۇۋېلىشقا بولمايدۇ.بەك قىزغىن بولۇپ كېتىشكە ياكى بەك سوغۇققان بولۇۋېلىشقىمۇ بولمايدۇ.مانا بۇ ئۇلارنىڭ ھاياتلىق پەلسەپىسى.

       ماختاش بىلەن تەنقىدلەش، ئارتۇقچىلىق بىلەن كەمچىلىك چوقۇم تەڭ ۋاقىتتا ئىپادىسىنى تېپىشى كېرەك.ئادەم باشقىلاردىن كۆپ  پەرقلىنىپ كەتمەسلىكى كېرەك، باشقىلارنىڭ ئالدىغىمۇ ئۆتۈپ كەتمەسلىك،كەينىدىمۇ قالماسلىق تەشەببۇس قىلىنىدۇ.چۈنكى شىۋېتلار ئاۋارىچىلىق ۋە كۆڭۈل ئاغرىقى يۈز بېرىشتىن ساقلىنىشنى ئەلا بىلىدۇ.ئۇلارنىڭ پىسخىكىسى يۇمشاق قۇلاق،ئۆزىنى سورايدىغان خاراكتېر بولۇپ ،ئۇلار بىراۋ بىلەن بەستلىشىشنى ياقتۇرمايدۇ.بۇ ئۇلارنىڭ ئۆزىگە ئىشەنمىگەنلىكى ئەمەس ،بەلكى ئۆزىنى باشقىلاردىن ئالاھىدە كۆرۈشنى مۇۋاپىق كۆرمىگەنلىكى ۋە كېلىشمەسلىكتىن ساقلىنىش ئۈچۈن ئىدى. ئۇلار ئۇشتۇنتۇت يۈز بېرىدىغان كېلشمەسلىكتىن ئەنسىرەيدۇ.شىۋېتلاردا بىر –بىرىدىن ''سەن قايسى سۇغۇرتا شىركىتىنى تاللىدىڭ؟''دەپ سوراش ئادەتتىكى بىر ئىشتۇر.

     

       ئۇلاردىكى بۇ خىل نورماللىقنى ئەۋزەل كۆرۈش پىسخىكىسى پاسسىپ پىسخىكا بولماستىن ئەكسىچە ئىندىۋىدنىڭ تەرەققىياتىغا پايدىلىق ئاكتىپ پىسخىكىدۇر.بىر مىسال ئالىدىغان بولساق، خەنزۇ تىلىدىكى差不多دېگەن سۆز پاسسسىپ مەنىدىكى نورماللىقنى يەنى بوپ قالدى دېگەن مەنىدە بولۇپ، ئەمەلىيەتتە چاتاق بار دېگەن سۆز.

       بۇ خىل خاراكتېر خىزمەت ئۇسلۇبىدىمۇ گەۋدىلىنىدىغان بولۇپ، بۇ خىل خىزمەت پوزىتسىيىسى ئامېركىلىقلارنىڭ رىقابەتتە ئوزۇپ چىقىش، كۈچلۈكلەر ئاجىزلار ئۈستىدىن يېڭىدۇ دەپ قارايدىغان پەلسەپىسى بىلەن پۈتۈنلەي تەتۈر يۆنۈلۈشتە بولۇپ، ئامېركىدا بالىلار كىچىكىدىنلا كۈچلۈك باشقۇرغۇچى بولۇشقا قاراپ تەربىيىلىنىدۇ،ئاندىن كېيىنكى خىزمەتلىرىدە ئاكتىپ پىكىر قاتناشتۇرۇپ ،ئۆز كۆز قاراشلىرى ۋە پىلانلىرىنى ئەركىن ئوتتۇرىغا قويۇشقا رىغبەتلەندۈرىلىدۇ.شىۋېتلاردا بولسا ، بالىلار كىچىكىدىنلا بوي سۇنۇشقا ۋە گۇرۇپپىغا ماشلىشىشىغا ئېتىۋار بېرىلىدۇ.

       بىزنىڭ ئىدارىدا ئېلىپ بېرىلىدىغان يىغىنلارنى مىسالغا ئالىدىغان بولساق، ئادەتتە يىغىن ئېچىلىپ مۇزاكىرە باشلىنىپ 5 مىنۇتتىن كېيىن ئاندىن شەخسلەر پىكىر قاتناشتۇرۇشقا يول قويىلاتتى، ھەر بىر ئادەم پەقەت 5 نۇقتىدىن ئېشىپ كەتمىگەن ئاساستا پىكىرلىرىنى 5 لا جۈملىگە يىغىنچاقلاپ سۆزلەيتتى.دېمەك شىۋېتلارنىڭ خىزمەت ئۇسۇلىدا شەخسنىڭ مەۋجۈتلىقىنى گەۋدىلەندۈرۈشنىڭ ئورنىغا، شەخسنىڭ مەۋجۈتلۇق ئىچىدە باشقىلارنىڭ پىكرىنى ئاڭلىشى بەكرەك مۇھىم ئىدى.

     

     

      ئادەتتە خىزمەتكە ئېلىش ئىمتىھانىدىمۇ،'' سىز ئۆزىڭىزنىڭ 3 خىل ئالاھىدىلىكىڭىز ۋە 3 خىل كەمچىلىكىڭىزنى ئېيتىپ بېرەلەمسىز ''دېگەن سۇئالنى سوراش ناھايىتى كۆپ ئۇچرايدىغان ئەھۋال.ئادەم ئارتۇقچىلىقىنىغۇ ئېيتار، لېكىن ئالدىدا ئولتۇرغان ئۆزىگە ئاش-نان بەرگۈچىگە قاراپ تۇرۇپ ، ''مەن ھورۇن، ۋاقىتنى ياخشى ئورۇنلاشتۇرالمايمەن ياكى توپىلاڭدىن توغاچ ئوغرىلايمەن ''دېگەندەك كەمچىلىكلەرنى قانداقمۇ دېگىلى بولسۇن. بۇ خىل ئەھۋالدا چوقۇم''مەن سەل خىزمەت مەستانىسى ياكى باشقىلارنى ئاسان تەنقىتلىيەلمەيمەن''دېگەندەك جاۋاپلار بىلەن  تاقابىل تۇرۇش كېرەك ئىدى.ئەگەر جاۋاپ بېرەلمىگەندە، بۇ سىزنىڭ سەمىمىي ئەمەسلىكىڭىز ياكى كەمچىلىك تەرىپىڭىزگە ئەزەلدىن دىققىتىڭىزنى بەرمىگەنلىكىڭىزدىن دېرەك بېرىدۇ.

       شىۋېتلاردا يەنە بىز ھەددىدىن ئارتۇق تەكەللۇپ دەپ قارايدىغان ئىشلارمۇ ئۇلار ئۈچۈن نورماللىق ھېسابلىنىدۇ.چۈنكى بۇ دۆلەت ئەخلاق ۋە مەجبۇرىيەت بىلەن باشقۇرىلاتتى.ئۇلارنىڭ كۈندىلىك تۇرمۇشىدا  ''تېلېفۇنىڭىزنى ئارىيەتكە ئېلىپ تېلفۇن قىلىۋالسام بولامدۇ؟''،''ھاجەتخانىڭىزنى ئارىيەتكە ئېلىپ ئىشلىتىپ تۇرسام بولامدۇ؟''دېگەندەك سۇئاللار كۆپ ئۇچرايدۇ.ئۇلار يەنە رەھمەتنى ئايىمايدىغان بولۇپ، مەسىلەن ماگىزىندا مال سېتىۋالسىڭىز، پىركاسچىك سىزگە ''مانچە پۇل بولدى رەھمەت'' دەيدۇ، سىزمۇ پۇلنى تەڭلىگەچ ''رەھمەت ، بۇنى ئېلىڭ ''دەيسىز.ئاندىن پىركازچىك پۇلنى ئېلىپ يەنە سىزگە بىر قېتىم رەھمەت ئېيتىپ ، تالوننى سۇنىدۇ.سىز يەنە بىر قېتىم تالوننى ئالغاچ ئۇنىڭغا رەھمەت ئېيتىسىز.پىركاسچىك ماللىرىڭىزنى خالتىغا سېلىپ بەرگەچ يەنە بىر قېتىم سىزگە رەھمەت ئېيتىپ خوشلىشىدۇ.سىزمۇ جاۋابەن ئاخىرقى قېتىم ''رەھمەت،خەير-خوش'' دەپ خوشلىشىسىز.

        شىۋېتسىيەلىكلەر ئندىۋىد بىلەن ئۆزگىنىڭ چېگرىسىنى ناھايىتى ئېنىق ئايرىيدۇ.ئۆزىگە تەۋە بولمىغان نەرسىنىڭ ھەممىسىنى ئۆتنە، قەرز دەپ ھېسابلايدۇ.رېستۇرانغا كىرگەندە ئۆزىنىڭكىنى ئۆزى تۆلەش، مېھمانغا بارغاندا ئۆزى ئىچىدىغان ئۈزۈم ھارىقى، ۋىسكىي دېگەندەكلەرنى كىشىلەر ئۆزلىرى ئالغاچ بارىدۇ. بۇنى  يېزىۋېتىپ خىيالىمدىن بىر ئىش كەچتى.بىر قېتىم ئۆيدىكىلەر بىلەن رېستۇرانغا تاماق يىگىلى باردۇق.بىر جۈپ قىز-يىگىت قارىساق ،لىفىتتىن چۈشكىچە بىر بىرىگە ئېسىلىشىپ ، سۆيۈشۈپ چۈشتى.ئاندىن رېستۇرانغا كىرگەندىن كېيىن قىزچاق لېۋانچە تاماق پۇكىيىگە، يىگىت بولسا ئىتالىيىچە تاماق پۇكىيىگە بېرىپ ئۆزلىرىنىڭ تاماق پۇلىنى ئۆزلىرى تۆلەشتى،ئاندىن ئىككىسى يەنە بىر ئۈستەلگە كېلىپ ئولتۇرۇپ بىللە تاماق يىيىشتى.

       شىۋېتلارنىڭ مېھماندارچىلىق قائىدىسىدە مېھمان چاقىرغۇچى ئادەتتە باغاق ئەۋەتىدۇ ۋە باغاققا مېھمانلارنىڭ كېلىش ئىمكانىيىتى بار-يوقلىقىنى پالانى كۈندىن بۇرۇن خەۋەر قىلىشى كېرەكلىكى يېزىلىدۇ.مېھماندىن كېيىن يەنە مېھمانلارنىڭ كەلگەنلىكىگە رەھمەت ئېيتىپ يەنە ئاتكىرىتكا ئەۋەتىلىدۇ.مېھمانلارمۇ ئۆز نۆۋىتىدە يەنە ساھىپخانغا رەھمەت ئېيتىپ ئايرىم -ئايرىم ئاتكىرىتكا ئەۋەتىدۇ.مېھمانلار چاقىرغان يەرگە بالدۇرمۇ بېرىۋالماسلىقى ،كېچىكىپمۇ قالماسلىقى كېرەك ئىدى.ئەگەر كىشىلەر مېھمانغا ياكى يىغىنغا 5 مىنۇت كېچىكىپ قالسا ،ئۇنى كەچۈرىۋەتكىلى بولىدۇ، كېچىككۈچىمۇ ھۆزرە ئېيتىشنىڭ ھاجىتى يوق، ئەگەر 10 مىنۇت كېچىكىپ كېلىدىغان ئېھتىمالى بولسا چوقۇم تېلفۇن بېرىپ ۋاقىپلەندۈرۈش كېرەك.ئەگەر 15 مىنۇت كېچىكىپ قالغاندا چوقۇم كېچىكىشنىڭ سەۋەبىنى تەپسىلىي چۈشەندۈرۈش ۋە ئەپۇ سورىشى تەلەپ قىلىنىدۇ.ئەگەر يېرىم سائەت كېچىكسە، بۇ شىۋېتلار ئۈچۈن قوبۇل قىلغۇسىز ئەھۋال بولۇپ، ''قارشى تەرەپ مېنىڭ ۋاقتىمغا ھۈرمەت قىلمىدى، مېنىڭ سېنى ساقلاشتىن باشقا ئىشىم يوقمىدى ''دېگەن يەرگە كېلىدۇ ۋە بۇ ئىش ئۇنىڭ شەخسىيىتىگە ۋە غۇرۇرىغا قاتتىق تەككەن بولىدۇ.چۈنكى ئۇلارنىڭ بارلىق ۋاقىت ئورۇنلاشتۇرۇشى ئالدىن –ئالا پىلانلىنىپ ئورۇنلاشتۇرۇلغان.ھەر بىر ئادەمنىڭ يانچۇق كالېندارى بولۇپ، كالېندار ھەپتىلەر بويىچە ئايرىلغان.ئىدارە-جەمئىيەت، شىركەت ۋە شەخىسلەرنىڭ 5 يىللىق پىلانىنى ئالدىن پىلانلىشى ناھايىتى ئومۇملاشقان.ھەتتا يەنە 6 يىلدىن كېيىنكى قىلىدىغان چەتئەل ساياھىتىگە ئاتاپ ھەر ئايدا بانكىدا پۇل قويۇپ ماڭىدىغان ياكى 50 ياشقا كەلگەندىلا پېنسىيىگە چىقىپ قىلىدىغان ئىشلىرىنىڭ كۈن –تەرتىپىنى تۇرغۇزۇش ،كېيىنكى ئوقۇيدىغان كىتابلىرىنىڭ تىزىملىكىنى تۇرغۇزۇپ چىقىش،ئۆينى ئاقارتىش، كېمە ساياھىتىنى بەلگىلەش قاتارلىق ئىشلار ھەيران قالارلىق ئىشلار ئەمەس.

       ئۇلارنىڭ بۇ خىل نورماللىق پىسخىكىسى ئۆز نۆۋىتىدە پۈتكۈل جەمىيەت تۈزۈلمىسىگە تەسىر كۆرسەتكەن بولۇپ، ئىجتىمائىي قۇرۇلمىلار شۇ ئاساستا ئۆزارا ماسلىشىپ ،ئۆزارا بىر بىرىنى ئىلگىرى سۈرۈپ تۇرىدۇ.ئۇلار مۇشۇ خىل نورماللىق پىسخىىكىسى ئىچىدە ئۆز زىددىيەتلىرىنى ھەل قىلىشىدۇ.

      

     

    分享到:

    评论

  • بىز بىلەن خېلى ئۇزاق ھەپىلەشكەن شىۋىتلارنى چۈشىنىش ئىمكانىيىتىگە ئىگە قىلغانلىقىڭىز ئۈچۈن رەخمەت.ھەر بىر ئادەمنىڭ جەمىيەتنى ۋە ئەتىراپىدىكىلەرنى چۈشىنىش نوقتىسى ئوخشاش بولمايدۇ.بۇنى ئەسئەت سۇلايمان مۇئەللىمنىڭ قەلىمى ئاستىدىكى شىۋىتلارنىڭ مىجەز-خاراكتىرى بىلەن سىز كۈزۈتۈپ خۇلاسە چىقارغان مىجەز خاراكتىردە روشەن پەرقلەرنىڭ بولغانلىقىدىن كۆرىۋىلىشقا بولىدۇ.ھازىرمۇ شۇنداق ئېسىمدە،ئالىي مەكتەپنىڭ ئىككىنچى يىللىقىدا بۇغدا ئابدۇللا مۇئەللىم بىر قۇمۇللۇق ساۋاغدىشىمىزنىڭ ئۈرۈمچى ۋە ئۈرۈمچى كىشىلىرىنىڭ مىجەز-خاراكتىرى ھەققىدە سورىغان سۇئالىغا جاۋاپ بەرگەندە"سەن ھېلىغۇ ئۈرۈمچىدە ئاران ئىككى يىل تۇردۇڭ،ئون يىل تۇرساڭمۇ ئۈرۈمچىلىكلەرنى مۇشۇ يەرلىك كىشىلەردەك توغرا چۈشىنەلمەيسەن"دېگەن ئىدى.ئون يىل ئۆتكەندىن كىيىن ئويلاپ باقسام مۇئەللىمنىڭ گېپىنىڭ ئاساسىي باركەن.
    回复لوپنۇرى说:
    توغرا دەيسىز، شەيئىلەرنىڭ ماھىيىتى كۆپ تەرەپلىمىلىك بولىدىكەن.مېنىڭ يەنەداۋاملىق مىللەت پىسخىكىسى توغرىلىق يازما يوللاپ تۇرۇش خىيالىم بار.ھەمكارلىقىمىز داۋاملاشقاي.
    2009-05-25 05:05:18
  • ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم :
    بلوگ يازمىلىرىڭىز بىر-بىرىدىن ئېسىل چىقىۋاتىدۇ ، تېخىمۇ نادىر يازمىلىرىڭىز بىلەن كۆرۈشۈپ تۇرۇشقا تەشنامىز .
    "ئۆزلۈك ۋە كىملىك" نى ئوقۇپ ، شىۋىتلارنى بىر خىل سوغۇق مىجەزدەك چۈشەنگەنتىم . قارىغاندا مۆتىدىل مىللەتكەن -ھە !

    ھە راست ، تۇرا تۇرى ۋە ئابونتلار بلوگىنى ئۇلىنىشقا قوشىۋالغانلىقىڭىزدىن تولىمۇ خۇرسەن بولدۇم ، مەنمۇ ئۇلىنىشقا قوشۇپ قويدۇم . بولسا ئاۋۇ "تۇرا تورى" نىڭ ئۇلىنىشىنى تۇغلۇق ئۇلىنىشقا ئالماشتۇرۇپ قويغان بولسىڭىز .
    تۇغ ئادرىسى:
    http://tura.blogbus.com/files/12338582770.gif
    رەھمەت .



    回复تاۋلان说:
    يېقىندىن قوللاپ تۇرغىنىڭىزغا رەھمەت.
    2009-05-25 05:01:54
  • ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم :
    بلوگ يازمىلىرىڭىز بىر-بىرىدىن ئېسىل چىقىۋاتىدۇ ، تېخىمۇ نادىر يازمىلىرىڭىز بىلەن كۆرۈشۈپ تۇرۇشقا تەشنامىز .
    "ئۆزلۈك ۋە كىملىك" نى ئوقۇپ ، شىۋىتلارنى بىر خىل سوغۇق مىجەزدەك چۈشەنگەنتىم . قارىغاندا مۆتىدىل مىللەتكەن -ھە !

    ھە راست ، تۇرا تۇرى ۋە ئابونتلار بلوگىنى ئۇلىنىشقا قوشىۋالغانلىقىڭىزدىن تولىمۇ خۇرسەن بولدۇم ، مەنمۇ ئۇلىنىشقا قوشۇپ قويدۇم . بولسا ئاۋۇ "تۇرا تورى" نىڭ ئۇلىنىشىنى تۇغلۇق ئۇلىنىشقا ئالماشتۇرۇپ قويغان بولسىڭىز .
    تۇغ ئادرىسى:
    http://tura.blogbus.com/files/12338582770.gif
    رەھمەت .